Ἠοῦς θύραι

«ἄρτι δὲ λυσιπόνοιο τιναξαμένη πτερὸν Ὕπνου ἀντολίης ὤιξε θύρας πολεμητόκος Ἠώς» Νόννος, Διονυσιακά Η Ηώς (Ἕως ή Ἀώς στη Δωρική), ήταν καθημερινή πρόδρομος του Ήλιου στον οποίον και άνοιγε κάθε αυγή, με τα ρόδινα χέρια της, τη «Θύρα της Ανατολής». Έπειτα, στεφανοφορούνταν με άνθη που την εφοδίαζαν πτηνά και με πολύπτυχο πέπλο ανέβαινε στο τέθριππο…

Κρηταγενής

«Ἰδαῖοι Δάκτυλοι Κρηταιέες οὖς ποτέ νύμφη Ἀγχιάλη Δικταῖον ἀνά σπέος, ἀμφοτέρησιν δραξάμενη γαίης Ὀιαξιλίδος, ἐβλάστησεν…Ἰδαίοι δέ, ἐπειδή ἐν Ἴδει ὅρει τῆς Κρήτης ἐγεννήθηκαν.» Το καθήκον των Ιδαίων ήταν να φυλούν τον Δία. Χτυπώντας τύμπανα, όπως απεικονίζονται κάτωθεν, για κρύψουν το κλάμα του Ζηνός. Στο αναθεματικό τύμπανο, το οποίο βρίσκεται στο Μουσείο Ηρακλείο και ανακαλύφθηκε στο…

Στήν Ἰωλκό, κάποτε

Οι ηρώες του ελλαδικού συγκεντρώνονται, Αργοναυτικά, 6-5ος π.Χ. O Θηβαϊκός Κύκλος και η Αργοναυτική Εκστρατεία στις παραδόσεις ως οι πρώτες κοινές επιχειρήσεις των φύλων. «Ἀλλά ὅταν μέ ἀντιλήφθηκαν νά ἔρχομαι ἀπό τό δρόμο, σηκώθηκαν μέ χαρά καί ἡ καρδιά καθενός τους ἔνιωσε ἀνακούφιση. Κι ἀμέσως τούς μίλησα, ἀπευθυνόμενος στούς γενναίους ἄνδρες. Καί πρῶτα ἀναγνώρισα τήν τρομερή ὄψη…

Θουκυδίδης Ἀθηναῖος ξυνέγραψε

«Ὁ ἀποκλεισμός τοῦ μυθώδους ἀπό τήν ἱστορίαν μου ἴσως τήν καταστήση ὀλιγώτερον τερπνήν ὡς ακρόαμα, θά μοῦ εἶναι ὄμως ἀρκετόν, ἐάν τό ἔργον μου κρίνουν ὠφέλιμον ὅσοι θελήσουν νά ἔχουν ἀκριβῆ ἀντίληψιν τῶν γεγονότων, ὅσα ἔχουν ἥδη λάβει χώραν, καί ἐκείνων τά ὀποία κατά τήν ἀνθρωπίνην φύσιν μέλλουν νά συμβοῦν περίπου ὅμοια. Διότι τήν ἱστορίαν…

Ἡρακλῆς

«…ή σαν αυτήν που πίσω της παλάτι αφήνοντας, τη γη την πατρική ήρθε στη Θήβα με τον πολεμικό τον Αμφιτρύωνα, η Αλκμήνη, κόρη του Ηλεκτρύωνα που ξεσηκώνει το στρατό για μάχη. Ήταν αυτή ξεχωριστή στην ομορφιά και το παράστημα στων γυναικών το γένος μέσα. Καμιά τους δεν την έφτανε στο νου απ᾽ όσες γεννηθήκανε από θνητές που με…

Δι’ ἐγκαρδίου χειραψίας

εὐθὺς δὲ καὶ ἡ ἄλλη Ἑλλὰς ἀφειστήκει Ἀθηναίων μετὰ τὴν ναυμαχίαν πλὴν Σαμίων: οὗτοι δὲ σφαγὰς τῶν γνωρίμων ποιήσαντες κατεῖχον τὴν πόλιν. «Πράγματι, η υπόλοιπη Ελλάς απομακρύνθηκε από τους Αθηναίους αμέσως μετά τη μάχη, με εξαίρεση τη Σάμο. Εκεί οι άνθρωποι σφαγίασαν τους αριστοκράτες και πήραν την πόλη στην κατοχή τους.» Ξενοφῶν, Ἑλληνικά Η καταστροφή…

Σκύλλα

Tο Σύμπλεγμα της Σκύλλας από τη βίλλα του Αυτοκράτορα Τιβερίου στη Sperlonga, όπως είναι ανακατασκευασμένο στο Museo Archeologico di Sperlonga. Το τέρας, με γυναικεία μορφή από τη μέση και άνω, κρατά την κωπό του πηδαλίου με το ένα χέρι ένώ με το άλλο τον πηδαλιούχο. Από το σώμα εκβάλλουν κύνες που επιτίθενται στους συντρόφους του…

Ἀμείνων

Ἀγαθός, ἀμείνων, ἄριστος μαθαίναμε στο σχολείο, με το συγκριτικό βαθμό ‘ἀμείνων’ να αποδίδεται στη νεοελληνική ως ‘καλύτερος’. Σε έναν από τους πιο διάσημους στίχους του στα «Ἔργα καὶ Ἡμέραι» ο Ησιόδος δίνει όμως μία άλλη μορφή. Συγκεκρίμενα όταν αναφέρεται για πρώτη φορά στην Αιδώ και την Δίκη ως κοινωνικές αρχές, όπως αναλύονται αργότερα στο διάλογο…

Ἡ γυναῖκα τοῦ Μονόγιαννε

Διψούν τα ελάφια στα βουνά, διψούν και τα ζαρκάδια, διψάει κι η ετοιμόγεννη, του Γιάννη η γυναίκα. -Ε… πεθερά, λίγο νερό και φλέγεται η ψυχή μου! -Στην πεθερά σου μην το λες. Στο Γιάννη πες το νύφη. -Αχ Γιάννη μου, λίγο νερό και φλέγεται η ψυχή μου! Κι ο Γιάννης ο μοναχογιός έρημος μές στη…

Μίνως

Ο Μίνως, εξ όσων κατά παράδοσιν γνωρίζομεν, πρώτος απέκτησε πολεμικόν ναυτικόν, και εκυριάρχησεν επί του μεγαλυτέρου μέρους της θαλάσσης, η οποία ονομάζεται σήμερον Ελληνική. Κατακτήσας τας Κυκλάδας νήσους, ίδρυσεν αποικίας εις τας περισσοτέρας από αυτάς, αφού εξεδίωξε τους Κάρας και εγκατέστησε τους υιούς του ως κυβερνήτας. Ως εκ τούτου και την πειρατείαν φυσικά κατεδίωκεν όσον…

«Λύχνου σβεσθέντος»

Εδά τραπέζι νόμορφο, με καμουχά στρωμένο. Ο βασιλιάς κι’ ο Μαυριανός κι’ ο Μικροκωσταντϊνος αντάμα τρώγαν κ’ έπιναν ‘ς του πλάτανου τη ρίζα. Κι’ αθιβολαίς δεν είχανε κι’ αθιβολαίς εφέραν απάνω για τοις όμορφαις και για τοις τιμημέναις. Εκεϊ έφερε κι’ ο Μαυριανός παίνεμα τς αδερφής του. «Ωσάν το ρόδο τ’ ανοιχτό, το μανουσάκι τάσπρο,…