Ἐμποροπανήγυρις

Η περιγραφή των Δημητρίων, της μεγάλης εμποροπανηγύρεως κατά τον μεσαίωνα στη Θεσσαλονίκη, δίνεται στο έργο ανωνύμου του 12ου ‘Τιμαρίων’. Στο κείμενο καταγράφονται οι εθνικότητες των εμπόρων από όλο τον γνωστό κόσμο, όπως Έλληνες, Σέρβοι, Βούλγαροι, Ούγγροι και Ρώσοι, Ιταλοί, Ίβηρες και Λουζιτανοί, Γαλάτες, Σύριοι και Αιγύπτιοι, οι οποίοι συνέρρεαν στην πόλη με αφορμή τα Δημήτρια….

Πεδίον

Ο πόλεμος με τους Βούλγαρους στη νότιο Βαλκανική κράτησε 30 χρόνια. Όπως επιγράφεται στον τύμβο του Βασιλείου στο Έβδομον, εκτός των τειχών: «ἐγώ δε Βασίλειος, πορφύρας γόνος, ἴστημι τύμβον ἐν τόπῳ γῆς Ἐβδόμου καί σαββατίζω τῶν ἀμετρήτων πόνων οὔς ἐν μάχαις ἔστεργον, οὔς ἐκαρτέρουν» πέρασε τη ζωή του μακριά από την Κωνσταντινούπολη. Οι μάχες δεν…

Βασίλειος

«Αυτά περί του χαρακτήρα του· όσον δε περί της εμφανίσεώς του, αυτή μαρτυρούσε ευγένεια. Το βλέμα του ήταν εύχαρες και φωτεινό, τα φρύδια όχι πυκνά και επισκιάζοντα, ούτε γυναικεία σε ίσια γραμμή, αλλά ανασηκωμένα επιδεικνύοντας το αγέρωχον του ανδρός· τα μάτια του δεν ήταν βυθισμένα στις κόγχες δείγμα επιβουλής και πανουργίας, ούτε και προέβαλλαν ως…

Ancilla Theologiae

«Φιλοσοφούμε σε καιρούς δύσκολους για τη Φιλοσοφία», γράφει ο Μιχαήλ Ψελλός. Αλλά τί εννοούσε ως Φιλοσόφια o ίδιος και οι σύγχρονοί του; Στην πραγματικότητα όχι κάτι παραπάνω από την ετυμολογία της λέξης: «Ο θαυμασμός είναι η σταση του ανθρώπου που πραγματικά αγαπά τη σοφία, πράγματι, δεν υπάρχει άλλη αρχή του φιλοσοφείν εκτός από αυτό», λέει…

Double standard

«Λέγεται, πως αν κάποιος θέλει μία σκλάβα για ηδονή να πάρει μία Βερβερινή· αν θέλει να του προσέχει πράγματα με αξία να πάρει μία Ρωμαία· για την ανατροφή παιδιών μία Περσίδα· για τις φροντίδες μία Φράγκα· για σκληρή δουλειά μία Νούβια· για πόλεμο και κουράγιο μία Tουρκάλα ή Σλαύα.» γράφει ο Ibn  Buṭlān στη Βαγδάτη τον 11ο. Η εικόνα των…

Ἐγκώμιον

Τη μοναδική περιγραφή της Άννας Κομνηνής, τη δίνει ο Γεώργιος Τορνικίος στο Εγκώμιόν του: «Τα μάτια της ήταν καλοσχηματισμένα και έλαμπαν χαρωπά· δεν κινούνταν ασταμάτητα, σημείο ταραγμένης ψυχής, ούτε ήταν στάσιμα και νωχελικά πέραν του συνηθισμένου, δείγμα νωθρότητας, αλλά ζωντανά και εύστροφα καθώς ερευνούσε το χώρο και συνήθως σταθερά και συγκεντρωμένα. Τα φρύδια της ήταν κυρτωμένα…

Βυζαντινή Φιλοσοφία

«Και τω καιρώ εκείνω εμφανίστηκε στην Αλεξάνδρεια μία γυναίκα Φιλόσοφος, μία παγανίστρια ονομαζόμενη Υπατία· και ήταν αφιερωμένη στη μαγεία, τους αστρολάβους και τα όργανα της μουσικής; και αιχμαλώτισε πολλούς ανθρώπους με τους σατανικούς της τρόπους·» γράφει τον 7ο αιώνα ο Ιωάννης Επίσκοπος Νικίου στο «Παγκόσμιον Χρονικόν». Μετά τεσσεράμισι αιώνες, το 1153, ο Γεώργιος Τορνίκιος απαγγέλει…

Βελθάνδρος ὁ Ῥωμαῖος

Παρακολουθούμε τις περιπέτειες του Βελθάνδρου του Ρωμαίου, στο ανώνυμο Παλαιολόγιο βυζαντινό ερωτικό μυθιστόρημα του 14ου. Ο Βελθάνδρος αναγκάζεται νε ξενιτευτεί και ο Βασιλιάς πατέρας του στέλνει είκοσι τέσσερις στρατιώτες να τον βρουν και να τον φέρουν πίσω.  Ο Βέλθανδρος αντιστέκεται και σκοτώνει κάποιους. Συνεχίζοντας το ταξίδι του, έρχεται αντιμέτωπος και με μια ομάδα ληστών. Κάποια στιγμή…

Ὦ πόλις τοῦ Βυζαντίου

Ο Νικήτας Χωνιάτης το 1207 περιγράφοντας την πτώση της Πόλης, δεν ξεχνά να το κάνει σε εξαίσια Ελληνικά. Η καταστροφή, οι Λατίνοι, τα αγάλματα του Βυζαντίου, οι κάτοικοι όπως και ο ίδιος, λαμβάνουν ένα χαρακτήρα σχεδόν ποιητικό. Ὦ πόλις, πόλις, πόλεων πασῶν ὀφθαλμέ, ἄκουσμα παγκόσμιον, θέαμα ὑπερκόσμιον, ἐκκλησιῶν γαλουχέ, πίστεως ἀρχηγέ, ὀρθοδοξίας ποδηγέ, λόγων μέλημα,…

Ἄννα

«Ο χρόνος ρέει ακάθεκτος παρασύροντας τα πάντα και επαναφέροντας τα στην αρχή τους και σε βυθό αφάνειας καταποντίζει τόσο τα ανάξια λόγου όσο και και τα μεγάλα και αξιομνημόνευτα, και κατά την τραγωδία  ‘τα άδηλα φέρνει στο φως και τα φανερά αποκρύπτει’ [Σοφοκλέους Αἴαξ].» Άννα Κομνηνή, Προοίμιο της Αλεξιάδος «Ῥέων ὁ χρόνος ἀκάθεκτα καὶ ἀεί τι…

Ἀφήγησις Λιβίστρου καί Ῥοδάμνης

Πρόκειται για την εκτενέστερη, δομικά πολυπλοκότερη και τεχνικά αρτιότεη από τις πέντε μεσαιωνικές ερωτικές μυθιστορίες της Παλαιολόγειας περιόδου (13ος-15ος αι.), ίσως και την παλαιότερη χρονολογικά. Ένα κειμένο που σε μεγάλο βαθμό συνεχίζει και παράλληλα ανανεώνει, με πρωτοποριακές αφηγηματικές τεχνικές, καθώς και με άλλα στοιχεία, τη μακραίωνη μυθιστορηματική παραγωγή στην ελληνική γλώσσα. H ιστορία ξετυλίγεται ως…