Διαφωτισμός

Μέσα στο καινούργιο περιβάλλον της μεγάλης πολιτείας όλα ερεθίζουν την περιέργεια του Διαμαντή Κοραή κι όλα λειτουργούν σαν πρόκληση για έναν άλλο, διαφορετικό, τρόπο ζωής. «Κάθε λογῆς πράγματα κουριόζα» προκαλούν το ενδιαφέρον του σε όλους τους τομείς: η όπερα, η μουσική, οι καθολικές και προτεσταντικές εκκλησίες, οι δυνατότητες της τυπογραφίας, τα εργαστήρια φυσικής ιστορίας, τα…

Περοῦκα καί φτερά

«Ἐγώ, αὐθέντη, εἰς τόν σιόρ Διαμαντή δέν βλέπω καμμίαν μεταλλαγήν, ἀλλά μῆτε ἔχει ἐλπίδα νά διορθωθῇ. Μάλιστα τώρα ὅπου ἔβαλεν τά φράγκικα ροῦχα, ηὔγαλεν παντελῶς τό γιουλάρι [χαλινάρι] καί γυρίζει ὡσάν χαϊμένο πρόβατο.» παρἀπονείται ο παραγίος του Αδαμάντιου Κoράη για τις αλλαγές του αυθέντη του σε γράμμα του προς τη Σμύρνη. Όταν μαζί με τον…

Ἐν Ἁμστελοδάμῳ

Οι μαρτυρίες των «απλών» ανθρώπων συνήθως σπανίζουν, μίας και η συμβολή τους στην Ιστορία λογιζόταν ολίγο. ‘Ετσι οι μαρτυρίες δύο στοιχειωδώς μορφωμένων «Ρωμαίων πραματευτάδων«, όπως αυτοαποκαλούνται, του 18ου στο Αμστελόδαμο (Άμστερνταμ) έχουν ιδιαίτερη σημασία. Ο Ιωάννης Πρίγκος από το Πήλιο και ο Σταμάτης Πέτρου από την Πάτμο, βρέθηκαν στην παροικία στο Αμστερνταμ μετά τη συμφωνία…

Ῥωμαῖοι

Όπως έχει αναφερθεί Ρωμαίοι, Γραικοί, Graeci, Έλληνες για τους λογίους, είναι έννοιες σχεδόν ταυτόσημες ήδη από τον 15ο. Και έτσι διατηρήθηκε εώς τον 19ο αιώνα. Ο Αλή Πασάς στο φιρμάνι (μπουγιουλουρτί) για την ίδρυση μοναστηριού υπέρ του Αγ. Κοσμά του Αιτωλού τo 1813 γράφει: «Βεζύρ Ἀλῆ πασᾶ. Ἀπό τοῦ Ὑψηλότατου.   Εἰς Ἰνσᾶς Ρ ω μ…

Ἡ Καζάνα

Τα πιο γενναία, όμορφα και έξυπνα αγόρια από το παιδομάζωμα κάθε 5 χρόνια, το devşirme, έμεναν στο Παλάτι του Σουλτάνου. Ξεχώριζαν στα πρώτα χρόνια εκπαίδευσης των Γενίτσαρων και ήταν από 300 ως 400. Πάντα από χριστιανικές οικογένειες κυρίως της Βαλκανικής. Λάμβαναν εξαιρετική εκπαίδευση και άσκηση και έμεναν σε τέσσσερις αίθουσες με επικεφαλής έναν ευνούχο, Odaoğlanlar. Τη νύχτα…

Haraç

Τo χαράτσι, από ό,τι αναφέρει ο Θεόδωρος Σπανδούνης το 1519, ήταν η μεγαλύτερη πρόσοδος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στο έργο του «De la origine deli imperatori Ottomani» – Περί τῆς προελεύσεως τῶν Ὀθωμανῶν βασιλέων – ο Κωνσταντινουπολίτης πατριώτης όπως συστήνεται, δίνει τις προσόδους επικαλούμενος πλήρη φερεγγυότητα. Το haraç από τους αλλόπιστους ήταν 1.500.000 χρυσά δουκάτα ή…